maandag 14 januari 2008

Tingeling Tinguely


Al bij het eerste kunstwerk, dat te zien is vanaf de straat waar wij in de rij voor de kassa staan, wordt het mij duidelijk, de knullen hebben geen aandacht voor mij. Ik probeer nog iets intelligents te vertellen over de kunstenaar, maar de geest van Tinguely (1925-1991)heeft al bezit genomen van de knullen. Het idee dat je al fietsend het enorme ronddraaiende kunstwerk in beweging kan zetten levert een bewonderenswaardige energie explosie op, zeker voor een zondagochtend. Al stuiterend van de voorpret gaan we de Kunsthal binnen.
We, dat zijn de knutselclub. Vier jongens waarvan een zoonlief is, van 11 en 12 jaar. En twee vaders, King A. en de Rus, beiden zeer technisch aangelegd. Los van mijn eigen rechterhand ben ik dus op pad met vier rechterhanden en zooitje mexicaanse springbonen.
De Kunsthal is ontworpen door onze internationaal vermaarde architect Rem Koolhaas. Vaak onbegrepen in zijn onpraktische werk, maar ik geloof dat ik hem snap. De kunst in het gebouw zou eigenlijk weg moeten, dan is het gebouw werkelijk ideaal voor street skating of die andere hippe sport Parkour. Al die idiote trappetjes, steile hellingen en rare hoeken moeten heerlijk zijn als je het toch al prettig vindt om je risicovol te verplaatsen.
Tinguely leeft! Ook al is hij dood. De hele Kunsthal is gevuld met een blije energie, ratelende apparaten en verhitte kinderen en daar achteraan hollende ouders.
Tinguely maakte wat we kinetische kunst zijn gaan noemen. Hele wonderlijke installaties, soms klein maar ook heel groot die bewegen. De beweging wordt door de kijker in gang gezet door op een knop te drukken, maar soms dus ook door te fietsen. Als zo'n kunstwerk in gang gezet wordt levert dat magische beelden op. Of geluiden. Het is werk dat zowel de techniek verheerlijkt als bespot.
Ik dwaal blij door deze tentoonstelling. Ik bekijk een jaloersmakende film uit de jaren zestig waarin Tinguely met rijdende kunstwerken en collega vreemde vogels een carnavaleske optocht houdt door de straten van Parijs. Daar had ik bij willen zijn! De knutselknullen zijn verdwenen in de mensenmassa en pas veel later vind ik ze terug terwijl ze elkaar half dood aan het meppen zijn met de ballonnen in de ook door Tinguely ontworpen ballonnenbak.
Even verderop houden King A. en de Rus werkoverleg, dat zie ik aan hun serieuze ruggen. De afdelingen Metaal & Hout zijn in beraad, zogezegd. Er is een aandrijfassnaar of iets dergelijks moeilijks kapot van een van de kunstwerken en ik zie dat King A. zich moet beheersen om niet even zijn gereedschapskist uit de bus te halen om het apparaat te fixen. King A. heeft het sowieso moeilijk. Gezegend als hij is met die rechterhanden kan hij prachtig lassen en smeden. Wat van Tinguely toch echt niet gezegd kan worden. 'Noodlasjes met de bramen er nog op' spreekt King A. even stekelig als de braam zelve.
Uren later hebben we alle knullen weer bij elkaar en zijn we allen afgemat klaar om in de door Tinguely zo geliefde automobielen weer naar huis te gaan.
Ik neem op voorhand wraak op de knullen door een mooi boek over het werk te kopen en ze te dreigen dat ze nu tot in de eeuwigheid mijn kennis in de lessen moeten aanhoren.
Het maakt weinig indruk, dat heeft de tentoonstelling al voor me gedaan!
(de expositie 'Alles beweegt' is nog tot 27 januari te zien in de Kunsthal te Rotterdam)

1 opmerking:

Anoniem zei

toffe site :)